فاطمه ملقب به قمر

جای مادربزرگ‌ام خالی که بگه تو خو از دست‌اُم رفتی ننه‌یُو!
به بچه‌ها و نوه‌هاش می‌گفت ننه‌یُو که احتمالاً یعنی ننه‌جون، مال ننه یا همچین چیزی... خدا بیامرزه. چند باری که رفتیم پیش‌شون خیلی ازش خوش‌ام اومده بود. بنا بر اسمی که توی خونه روم گذاشته بودن (شیرین) واسه‌م شعر می‌خوند. بعداً شنیدم که شعره رو هایده هم خونده. من شکل پسرا بودم، با موهای کوتاه فرفری و لباس پشمی قرمز.
دایی‌م رفته بوده جبهه، بعد ننه‌قمر تو تلویزیون دیده بود که روی تصاویری از قایق و کشتی سرنگون‌شده رو آب و این چیزا دارن می‌گن تعدادی از سربازان به شهادت رسیدند. دایی‌م تو نیروی دریایی بوده، ننه هم هول می‌کنه از حال می‌ره، چند روز بعد هم از سکته‌ی قلبی فوت می‌کنه.
یادم اه هوا ابری و بارونی، خاک خیس بود و درختا شکوفه‌های سفید زده بودن که ما رفتیم برای تشییع جنازه. روی مزارش پارچه‌ی کرباس انداخته بودن.
ما از چشمه رد شده بودیم و رسیده بودیم پایین سربالایی. بابابزرگ‌ام داشت نون مخصوص می‌پخت و بوی خوب‌اِش می‌اومد. خونه‌شون تو دل کوه بود... هنوز هم همون جا ست. باید از تخته‌سنگ‌های بلند و پشته‌های چمن‌دار که شکل پله چیده شده بودن بالا می‌رفتیم. وقتی رسیدم بالا یه نگاه انداختم پایین دیدم خاله‌ها و دخترخاله‌ها و خواهرام، سیاه‌پوش... دارن از اون راه باریک و مارپیچ ِ بین دیوار سنگ‌چین و درختای هلو می‌آن بالا. بالش و پتو و رادیو و سبد و دسته‌های سبزی و بادنجون زده بودن زیر بغلاشون که کنار سیاهی چادر و مقنعه‌های مشکی خیلی به چشم می‌اومدن.
صدای ننه رو قبلنا توی یه کاست ضبط کرده بودن و گاهی گوش می‌دادیم. آیه قرآن می‌خوند، آواز می‌خوند، از درد پا و کمر می‌نالید. کاسته این‌قدر تو فامیل دست به دست شد که چند سال اه مفقود شده و هیچ‌کس هم جوابگو نیست.
چشمه اون سال خیلی آب داشت. حالا سال‌ها ست که می‌گن چشمه‌ای که حتی گاهی سیلان می‌کرده دیگه یا کم‌آب اه یا خشک.

دم برگشتن خواهرم ما رو تو ماشین کاشته بود، رفته بود گل‌محمدی بچینه که برگشتنی پاش رو سنگا لیز خورده بود افتاده بود تو آب. آب داشته می‌بردت‌اِش که چند نفر سر می‌رسن نجات‌اِش می‌دن. تعجب‌ام از این بود که حتی سبد گلا رو هم از آب گرفته بودن و توش هنوز گل پیدا می‌شد. قبل‌تر چند تا از بادنجون پوست‌کنده‌ها رو هم آب برد. من جورابام‌و برده بودم مثلاً تو چشمه بشورم و کیف کنم که اونا رو هم آب برد.

مخ مخ مخدر

مذهب و قانون و قدرت و اعتماد به نفس و تصمیم قطعی هم واسه خودشون مخدر اند. چه وقتی طرف تیز می‌شه که هر جور شده بدوئه به فلان موفقیت برسه، چه وقتی مُصر می‌شه یه ضربه‌ی هولناکی بزنه.
اگر نشئه نباشی چطور می‌تونی سر یکی رو وسط خیابون ببری یا صندلی یه اعدامی رو از زیر پاش بکشی یا حکم بدی به مرگ فلانی؟ حتماً تو حال انسانی خودت نیستی.
آدم می‌کشی و محدوده تعیین می‌کنی که با نظرات و ایده‌ها و قوانین‌اِت به موفقیت برسی دیگه... به جایی که به عنوان هدف تعیین کردی.
همیشه از کتاب‌های قورباغه قورت بده و "یعنی تو می‌گی موفقیت کجا ست مجتبی؟" و اسکاول‌شین و اینا حذر داشتم در حالی که حتی یه برگ ازشون نخونده بودم تا نفرت و مخالفت‌ام سند و مدرکی داشته باشه.
فقط به دریافت‌ام استناد می‌کردم. اینایی که می‌دیدم این چیزا رو می‌خوندن و قبول هم می‌کردن یا با قرآن خوندن و کلمات مسیح احساس آرامش می‌کردن حتی گاهی من‌و می‌ترسوندن. از دم‌پرشون کنار می‌رفتم. من با قرآن خوندن یا هر کتابی خوندن کاری و مشکلی ندارم. با اون آرامش یا اعتمادبه‌نفس کذایی بعدش اه که مشکل دارم. با این "همیشه در پی آرامش خود بودن" و "کسب آرامش با چیزهایی غیر از پیژامه پوشیدن و بستنی خوردن" مشکل ماهیتی دارم.
نقص و تزلزل و غصه برام جذاب‌تر اه. آرامش و "حرف، حرف من باشه" رو همه دوست دارن ولی در چه سطحی و به چه قیمتی؟

دختری بود که به طور عادی چشمای درشتی داشت که واسه‌م تحمل درشتی‌شون سخت بود. بعد از خوندن مجله‌ی "موفقیت" رژیم گرفته بود تا لاغرتر بشه و هی چشماش رو گشاد می‌کرد می‌گفت دارم رو اعتمادبه‌نفس‌ام کار می‌کنم تا بالاتر بره. سوپ هورت می‌کشید و می‌گفت هر روز دارم لاغرتر و زیباتر می‌شم. تا روز آخری که من می‌دیدم‌اِش حتی یه گرم هم لاغرتر نشده بود. یه بار محض امر به معروف بهِ‌ش گفتم تو اعتمادبه‌نفس‌اِت زیادی هم هست. برو یه کلاسی چیزی تا کم‌اِش کنی.
تو دوست‌هام هم زیاد از اینا داشته‌م و دیده‌م.
یارو رو می‌دیدی که هار رسیدن به موفقیت و فلان دانشگاه و پول اه. حتی به فلان کلاس رفتن هم افتخار می‌کنه و پز می‌ده و امیدوار تغییر درونی شگرفی تو زندگی‌ش اه. اینا هیچ کدوم تو حال طبیعی یه انسان نبودن و نیستن.
این کسی هم که با ساطور خونی وسط خیابونی تو لندن وایساده می‌گه "معذرت می‌خوام ولی دولت‌تون مقصر اه" هم تو حالت عادی نیست. اینا همه یه جور نشئه شده‌ن ولی با مواد مختلف.
الآن همین مقام... اون مخالف سوری که قلب مرده رو بیرون می‌کشه و گاز می‌زنه، اونایی که اون طور ریختن سر قذافی... اینا همه محصول خماری اه.
غیر از کوکائین فرد اعلاء (اگه دست آدم برسه)، دوست ندارم حتی هنر و موسیقی موردعلاقه‌م خمارم کنه. دل‌ام می‌خواد همیشه نقیضی بر فهم یا لذتی که می‌برم پیدا بشه. دوست ندارم مغزم از کار بیفته یا توقع‌ام از کسی یا چیزی خیلی بره بالا. تو تخیل هر جا می‌خوام می‌رم ولی زندگی رو شلاق نمی‌زنم که فقط اون راهی که دوست دارم رو بره چون این کار برام بی‌معنی اه.
از همه لحاظ قابل مقایسه با شخصیتی هستم که کرستن دانست تو ملانکولیا بازی کرده. اصلاً همون ام... غیر از بعضی چیزا و البته اون نوع معتدل زیبایی‌ش. می‌دیدم و آه می‌کشیدم... می‌گفتم همین اه، همین اه. می‌رفت پیش اسب‌اِش می‌گفت ابراهیم دارم ازدواج می‌کنم می‌گفتم همین اه. وسط هیری ویری نگاه می‌کرد آسمون می‌گفت ستاره‌ی صورت فلکی فلان کجا رفته؟ می‌گفتم همین اه... وسط عروسی‌ش می‌رفت بچه بخوابونه، می‌رفت تو وان حموم، می‌گفت پاهام به زمین وصل شده راه نمی‌تونم برم، آره من دیگه خوشحال ام ول‌ام کنین، به‌خدا من یه چیزایی حالی‌م اه...
اول تا آخر خودم‌و می‌دیدم در تقابل با دنیای هدف‌مند.

رد صلاحیت

از صدای لانا دل ری غرق اشک شده‌ام. هم‌زمان ایده‌ی دنیای بی‌مرز و خوشحال یاد اون شهری انداخت‌ام که پینوکیو و دوست‌اِش توش تبدیل به گوش‌دراز شدن. خودم واسه خودم نوحه می‌گم سبک شم.

بدتر از همه این اه که با همه‌ی این تصاویر: دختره با کاپشن‌چرم ترک موتور ِ سیاه‌رنگ دوست‌پسرش که گویا تصویر یه مار رو روی بازوش خالکوبی کرده،
پینوکیو در اولین شب ِ خوش ِ چراغانی‌شده تو اون شهره،
و دو خر که مبهوت به آینه خیره شده‌اند...
گوشه‌ی سمت راست بالا یه عکس پرسنلی از رفسنجانی بهرمانی هم هست.
خدایا می‌خوای این شب‌و سحر نکن.

پیش‌بینی

بالاخره بشر اون قدر به یک "دنیای موازی و بی‌مرز و بی‌قانون" احساس احتیاج خواهد کرد که به ساخت و تکمیل‌اش اقدام می‌کند. متأسفانه به عمر ماها قد نمی‌ده. اون دنیا فقط به محبت و موسیقی و نقاشی (نه حتی گرافیک و این مسخره‌بازیا) راه خواهد داد. آدما به قانون و سیاست احتیاج نخواهند داشت چون همه به‌شون به یه اندازه خوش می‌گذره. این خیلی مهم اه. همه هم‌اندازه‌ی دیگری خوشحال و راضی خواهند بود.

حلق / تحلیلی

اولین چیزی که به ذهن‌ام خطور می‌کنه (بعد از شنیدن این جمله که؛ فلانی یا فلان چیز تو حلق‌ام، یا "بخورم" گفتن‌های مردم) این اه که طرف از گرسنگی شدید رنج می‌بره (بیماری گرسنگی). یا جسم‌اِش گرسنه ست یا روان‌اِش یا چشم‌هاش یا زبان هرزه‌ش.
دومین فکری که می‌کنم این اه که چنین کسی در دوران کودکی و ابتدای رشد باقی مونده. بچه‌ها هر چیز جذاب یا ناشناسی رو به دهان می‌برند یا تمایل دارند اون رو بخورند. این نوعی شناخت اه برای کودکان، و لمس کردن با لب و دهان و خوردن یا بلعیدن، براشون پروسه‌ی شناخت اه. برای همین کاری به این ندارند که چیزی که تصمیم دارند بخورند "خوردنی" اه یا نه.
فکر سومی که می‌کنم این اه که این آدم‌ها خوب بودن و خوشایند بودن کسی یا چیزی رو... یا لذت بردن از کسی یا چیزی رو معطوف به "خوردن" می‌کنند ازیرا که خوردن بزرگ‌ترین "لذت مستقیم"ی اه که می‌شناسند. خوردن در عین حال که برای انسان و آدمیان امر اجتناب‌ناپذیر و پذیرفته‌شده‌ای اه و همه جا و در همه حال می‌شه انجام‌اِش داد (بدون این که مؤاخذه‌ای صورت بگیره)، رابطه‌ی مستقیم یک چیز خارجی با خود و درون آدم‌ها ست. چیزی که با بزاق دهان‌شون ترکیب می‌شه و در امعاء و احشاءشون فرو می‌ره. اون‌ها لذت‌اِش رو می‌برند و کسی منع یا محکوم‌شون نمی‌کنه، مثل گناه لذت‌بخشی که همه جا می‌تونی انجام بدی.

وقتی یک غیورمرد پشت باجه‌ی بانک می‌شینه یا کنار خیابان می‌ایسته و به دختران و زنان مراجعه‌کننده و رهگذر می‌گه "اون رو بخورم" یا "این تو حلق‌ام" (و در بدترین حالت "این تو حلقت")، درواقع داره این پالس رو به دیگران می‌رسونه که اولاً گرسنه ست و باید هر چه زودتر سیر بشه، ثانیاً "حق" داره چیزی بخوره تا سیر بشه (چون ناخودآگاه‌اِش می‌گه خوردن که عیب نیست، حق تو اه)، ثالثاً هر چیزی که به نظرش خوب باشه پس مناسب خوردن اه. داره می‌گه می‌خوام اون چیز رو داشته باشم، به فلانی دست‌درازی کنم... بنابراین به خوردن‌اِش فکر می‌کنم.
در تحلیل این معضل، بزرگ‌ترین دریغ این اه که طبق قانون نانوشته‌ی "کلیشه و ابتذال"، به هر حس‌ای اگر توجه بیش از حد بشه و بهای بیش از حدِ معمول‌اِش داده بشه اون حس یا درک به شکل افسارگسیخته‌ای مبتذل یا منحرف می‌شه و دیگه توی هیچ ظرفی نمی‌گنجه.
مثال: علاقه‌ی ایرانی‌ها به دست زدن و بشکن زدن، جوری که با هر ریتم یا نوایی شروع به دست زدن می‌کنند. چه شنونده و بیننده‌ی مضمون غم‌انگیزی باشند چه از سطحی‌ترین مفاهیم؛ مشغول بیرون کشیدن "شادی" باشند.
این می‌شه که بلندگوهای درون فرد اعلام می‌کنه که می‌خواد از عکس پروفایل فیس‌بوک تا دوچرخه تا شال‌گردن تا بینی ِ عمل‌کرده تا موی زیبا تا چشم شهلا و چی و چی رو در حلق خودش جا داده سپس فرو بده.
طرف می‌خواد موافقت یا نظر مثبت خودش رو اعلام کنه ولی درواقع داره در مسیر زیبایی‌خواهی و لذت‌خواهی به هر انحراف معنایی، هر ذلت و سخافتی بها می‌ده.
در مسیر لذت بردن از "خوردن"، خودش و گنجایش خودش رو در نظر نمی‌گیره بنابراین می‌تونه جوراب دوست‌اِش، ساعت همکارش و حتی یک دوچرخه رو در حلق خودش تصور کنه یا حتی به در اختیار گرفتن و بلعیدن چیزی که مال خودش نیست و "حق"ای در موردش نداره نظر داشته باشه... مثل اندام یک خانوم کارمند که داره با عجله می‌دوئه تا به اتوبوس بی‌آرتی برسه.

کیفیت

یک جمله بود که در برهه‌ای چندساله هزاران بار شنیده می‌شد:
مرا کیفیت چشم تو کافی ست.
تو مایه‌های همون "نمی‌دونم چی‌چی و چی‌چی... این طوری شد و اون طوری شد تا این که بالاخره... آن لحظه هزار بار تقدیم تو باد".
خواهرم ده تا کارت‌پستال داشت که هم‌کلاسیای دانشگاه بهِ‌ش داده بودن و یکی در میون این جمله کیفیته رو نوشته بودن. یکی‌شون هم دختر بود.

کلیشه‌هه شامل این می‌شد که (نقل به مضمون):
رفته بودم تو پارک قدم بزنم سیگار بکشم که یهو تو رو دیدم و در یک لحظه عاشق‌اِت شدم. اون یک لحظه ضرب در هزار با قابلیت گسترش سینوسی ِ ده درصد مال تو.

خیر سرتون... این هم شد جمله‌ی عاشقانه؟

دیروز تو بحث‌ام با اون یارو همین‌و داشتم می‌گفتم؛ که ذات کلیشه خالی از احساس و تأثیر اه. اون مدل شادی کردن و لذت بردن و خوش گذروندن و حتی عشق و حال کردن که مثل آمپول به‌تون ترزیق شده یا جمله‌هایی که مثلاً شاملا به آیدو گفته و میلیون‌ها نفر در میلیون‌ها موقعیت به طرف مقابل‌شون گفته‌ن چه طور می‌تونه احساس شخصی تو رو نسبت به یکی نشون بده؟ دِ خب عقل‌و خدا داده کار بندازی و موتور احساس‌اِت‌و با اون روشن کنی نه این که هر کی هر چی گفت و تو هم شنیدی و خوش‌اِت اومد گولّه کنی پرت کنی طرف یکی دیگه.
تو همه چیز همین اه. غرغرای مردم و ایرادات والدین و فحشای مردم به آخوندا و گلایه‌هاشون از زندگی و روزگار همه عین هم اه. شرح بدبختی‌شون هم از رو دست هم کپی می‌کنن. یه بچه‌ی نوجوان زنگ زده بود شبکه‌ی من و تو داشت با حرارت حرف می‌زد. صدای بچه‌گونه‌ش رو پخش کردن. نفس نفس می‌زد و با ناراحتی می‌گفت این برنامه‌ی عربا رو پخش نکنین. برا خودشون خوب اه، ما نمی‌خوایم ببینیم. ناراحت بودم که ببین مردم چه فشاری روی ذهن و روان بچه‌هاشون می‌ذارن. چیا یادشون می‌دن و چه کارایی ازشون می‌خوان.
ملت مریض، امراض و کج‌فهمی‌هاش و حال کردناش و بُت‌هاش و علایق انحصاری‌ش رو مثل ویروس به نسل بعدی انتقال می‌ده و خوشحال اه که ادراک کج و کوله‌ش ادامه پیدا می‌کنه و از بین نمی‌ره!
کم‌ترین ضررش این اه که آدم از خودشناسی وا می‌مونه و بعد از یه مدتی دیگه چیزی از هویت و شخصیت‌اِش باقی نمونده که بتونه با اون به خودش استناد کنه. درصد بالایی اصلاً گذر از مرز پوسیدگی و وارد حیطه‌ی بی‌مغزها شدن رو احساس نمی‌کنن، فقط به راه نیاکان می‌رن.

نسخه‌ی سحرآمیز

امروز رفتم تو حموم گیسا رو ناشیانه ولی با دقت چیندم. دیگه پشت گوشام بند نمی‌شه، بسته هم نمی‌شه هی می‌آد تو چشم‌ام. می‌ری آرایشگاه باید امضا بدی، رضایتِ ولی ببری که کوتاه کنن. هزار دفعه می‌پرسن... مطمئن ای؟ پشیمون نمی‌شی؟ اگه کسی هست و طرف موی بلند دوس داره فقط دو سه سانت‌اِش‌و بزنم. دیگه آخرش می‌گم شما بدون عذاب وجدان بچین... قلم‌مو گرون شده می‌خوام باهاشون قلم‌مو درست کنم.
مردم هر چی بلند می‌شه و رشد می‌کنه می‌گن قدرتی خدا ست نگه می‌دارن... مثل زبون، مو، ریش، نخوت، حماقت.
واسه همین من همیشه قبل‌اِش با قیچی حسابی کوتاه می‌کنم می‌رم می‌گم حالا همین‌و درست کن.

هیجان

هنگام آپدیت کردن فیلترشکن‌ام متوجه شدم که سرعت دانلودم منفی ِ شش هزار و چارصد و هفتاد و هشت بایت بر ثانیه ست. (6478bites/sec-)
چقدر مهیج... تو خواب هم نمی‌دیدم همچین چیزی رو.
لطفاً هر کی می‌تونه "روند تابع هذلولی"ش رو برام در آره... می‌خوام یادگاری نگه دارم. نگید همچین چیزی نداریم که ناراحت می‌شما. من خودم فنی ام.

اصلاً نمی‌فهمم چرا اندازه‌گیری‌ش کرده. بابا بگو نمی‌شه ما بی‌خیال می‌شیم... قبول‌اِت داریم.

خروش راکدِ حجم

خروش راکدِ حجم

نام اولین مجموعه‌ی شعر داکتر هارمونی که به لطف ایزد "دانا" و توانا در وزارت ارشاد سوزانده شد و هرگز به چاپ نرسید. هنوز که هنوز است نوادگان ایشان از ماحصل این حادثه سربلند اند.

تکامل

اگر تکامل نوع بشر فقط و فقط به اون نقطه می‌رسید که دندون‌ای که کشیدی یا افتاد جاش دوباره یه دندون رشد کنه چقدر خوب می‌بود... دیگه دندون‌پزشکا می‌شدن آدمای مهربونی که می‌شد نشست باهاشون قهوه خورد و حرف زد نه این که زیر دست‌شون با دهن باز دراز کشید و چند کلمه خوش و بش کرد.
تقصیر با اجدادمون اه. اگر همه چیز رو با دندون می‌شکستن، با فک و دهن حمله می‌کردن به نارگیلا، و حسابی از دندونا کار می‌کشیدن در مسیر تکامل خودبه‌خود راهی برای حل مشکل شکستگی‌ها و پوسیدگی‌ها و افتادن‌های متعدد ایجاد می‌شد. لوس و وابسته به ابزار و آشفته بار اومدیم... مثل اجدادمون.